INWENDIGE ZENDING ZONDER GRENZEN
… 1. Een oecumenisch laboratorium Omstreeks 1840 werd door J.H. Wichern in Duitsland de naam 'Innere Mission' geïntroduceerd, die onmiddellijk aansloeg, speciaal bij 'Erweckten'. De naam waaide over en bleek het ook in andere landen waar een opwekkingsbeweging beston…
METHODISTICA IN NEDERLAND
…ProloogOp 24 mei 1738 beleefde John Wesley 's avonds bij een godsdienstig gezelschap in Aldersgate Street te Londen een radicale geestelijke verandering. Hij wist zich wedergeboren. Hem was dankzij Luthers Vorrede zum Römerbrief het licht opgegaan. Toen hij de zaal verliet had niemand, hij…
DE ’EVANGELICAL REVIVAL’ IN SCHOTLAND EN HET NEDERLANDSE RÉVEIL
…Tussen de kerkgeschiedenis van Schotland en die van Nederland bestaan opvallende parallellen. Zowel in Schotland als in Nederland leidde het reformatieproces tot de vorming van een kerk die in de leer een uitgesproken calvinistisch karakter droeg; de invloed van de streng-predestinatiaanse 'Westm…
BOEKBESPREKINGEN
…J.A. van Belzen, Psychopathologie en religie. Ideeën, behandeling en verzorging in de gereformeerde psychiatrie, 1880-1940 (diss. VU), J.H. Kok Kampen 1989 [367 p., lit. opg. 369-385, voetn., reg., samenv.]. ƒ 49, 50.Van Belzen heeft zijn onderzoeksverslag stevig in elkaar gezet. Zijn stud…
VAN HERDER TOT KONING HET BEELD VAN DE PAUS BIJ DE NEDERLANDSE KATHOLIEKEN IN DE NEGENTIENDE EEUW 1
…Het pausschap leek tegen het einde van de achttiende eeuw, uitgehold door de golven van de Verlichting en gebroken onder het geweld van de Franse revolutie, zijn einde nabij. Pius VI overleed in 1799 in Franse gevangenschap te Valence; het Directoire noemde hem 'de laatste paus'. Dat bleek voorba…
GROEN VAN PRINSTERER OVER BISMARCK¹
…De voorgeschiedenis van deze bijdrage tot het Réveilnummer van DNK is te merkwaardig om niet kort vermeld te worden. Mij was voorgesteld, een overzicht te geven van de contacten die het Réveil met Frankrijk onderhield, en gedachtig aan het vele Frans, in Réveilkring geschreven, ging ik er grif op…
‘GEEN GELOOFSFORMULIER, MAAR EEN EENHEIDSBANIER’
…DE EVANGELISCHE ALLIANTIE EN HAAR DOORWERKING IN NEDERLANDDe Evangelische Alliantie, voorloper van de oecumenische beweging, bracht figuren uit het Nederlandse Réveil in aanraking met geestverwanten in het buitenland. Deze internationale contacten leidden mede tot verbreiding van hetgeen d…
PROTESTANTSE GEBEDSGENEZERS IN NEDERLAND
…Een van de nog weinig onderzochte aspecten van onze negentiendeeeuwse kerkgeschiedenis, is dat van de protestantse gebedsgenezing. Toch hebben een aantal gebedsgenezers destijds flink wat stof doen opwaaien. Geestelijken en medici keerden zich tegen het radicale standpunt van deze gebedsgenezers,…
ENIGE RÉVEILSTEMMEN OVER DE ’UITWENDIGE’ ZENDING
…Naast de intense betrokkenheid van de Réveilkringen bij de verschillende aspecten en takken van de 'inwendige' zending toonden de leiders van het Réveil ook grote belangstelling en zetten zij zich daadwerkelijk in voor de zending-overzee. 1Sinds 1797 was het toen gestichte Nederlandsche Ze…
ENKELE KENMERKEN VAN HET EUROPESE EN AMERIKAANSE RÉVEIL¹
…U. GäblerIn de wetenschappelijke literatuur bestaat er duidelijk eensgezindheid over, dat in de eerste helft van de negentiende eeuw én in Noord-Amerika én in Europa zich godsdienstige verschijnselen voordeden van een zodanige coherentie dat daarop de gemeenschappelijke term Réveil, Reviva…